• BIST 109.666
  • Altın 156,625
  • Dolar 3,8910
  • Euro 4,5831
  • İstanbul 14 °C
  • Ankara 2 °C
  • İzmir 13 °C
  • Antalya 12 °C
  • Erzurum -9 °C
  • Bursa 13 °C

Son Çocukluk Dönemi Okul Çocukluğu - II

Halise Odabaş

Zeka Gelişimi

Somut İşlemler Dönemi adı verilen 7-11 yaşları arasında, ço­cukta mantıksal düşünme ve sayı, yer, zaman, hacim, ağırlık ve uzaklık gibi kavramlar iyice yerleşmeye başlar. Ancak, soyut düşünce tam olarak gelişmemiştir. Özgürlük, ulus, onur,gurur ve kibir gibi kavramlar ilkeldir. Sözcükleri somut olarak düşünür. Örneğin, “büyük adam” dendiğinde, adamın iri ve uzun boylu olduğunu zanneder. “Balık baştan kokar; “Ağaç yaşken eğilir,” gibi atasözlerinin gizli anlamlarını bilemezler. Atasözleri ve deyimlerin gizli kavramlarını okulda ezberleyip öğrenirler; kendiliğinden bulup çıkarmaları zordur. Nasret­tin Hoca fıkralarının ince anlamına değil, yüzeysel anlamına gülerler.

Çocuklarda soyut düşüncenin yerleşmesi ve özümlenmesi ancak 11 yaşından sonra gerçekleşir. Piaket, 11 yaşından son­raki bu döneme Biçimsel İşlemler Dönemi adını verir.

Çoğunlukla, çocuklar 8 yaşına gelince toplama ve çıkarma­yı öğrenebilirler; çarpma ve bölmeyi de kavramaya başlarlar. Son çocukluk döneminin sonlarına doğru, çocuğun problem çözme yeteneği yüksek düzeyde gelişerek yetişkinlere yak­laşır.

Çocuk, zamanı önce saat kavramı olarak algılar; daha sonra takvimi, haftanın günlerini ve ayları öğrenir. Çocuğun zaman kavramı 9-10 yaşlarına gelince yetişkin düzeyine ulaşır.

Somut İşlemler Döneminde, çocuklar yeni bir dizi ve kural geliştirirler. Mantıksal düşünme vardır ve gruplandırma yete­neğine sahiptirler. Çocuklar 9 yaşına kadar sınıflar arasındaki ilişkiyi pek anlayamazlar. 9 yaşından sonra gruplar arasındaki alt sınıflandırmayı ayırt ederler ve anlarlar.

Son çocukluk döneminde, çocuğun mantıksal olarak dü­şünmesiyle, düşündüklerini ve merak ettiklerini öğrenmeye çalışır. Düşüncesi işlevsel olarak gerçekleştikçe, çocuk bun­dan haz duyar. Mantıksal düşünme, aynı zamanda çocuğun duygusal yaşamının dengeli bir biçimde oluşmasına da yar­dımcı olur.

Çocuğun gelişim dönemlerindeki kavram basamakları her ne kadar bu yolu izlese de, kimi çocuklar daha zekidir ve er­kencidir. Özellikle zeki çocukların soyut düşünce, muhakeme ve mantık yürütmeleri daha erken düzeyde gerçekleşir.

Dil Gelişimi

Bu çağ çocuğunun konuşmasında belirgin bir gelişme olur. Daha çok sosyalleşmeye ve diyaloglara girmeye başlar. Bilgi edinmek için ne, niçin ve nasıl gibi sorulan çok sorar ve bu sorulardan yeni sözcükler ve bilgiler öğrenir. Bu çağ çocuğu, kendini ve duygularını ifade etmek için pek konuşmaz. Daha çok kendini, duygularını ve düşüncelerini oyunlarında ortaya koyar. Oyunlarında şiddetli bağıran kimi erkek çocuklarının ses tonlarında giderek bir boğuklaşma görülür. Kızların ses tonlarında bir değişme görülmez.

Okul döneminde çocukların sözcük dağarcığı giderek genişler. Nesnelerin isimleriyle beraber, özelliklerini, ben­zerliklerini ve farklı yönlerini de öğrenir. Böylece, çocuk giderek daha uzun ve karmaşık cümleler kullanmaya başlar. Sözcük dağarcığı geniş olmasına rağmen çocuk, sözcüğün gerçek anlamını her zaman pek bilmez. Bu nedenle, sözcüğü bazen yanlış yerde kullanabilir ya da bilmeden bazen hoş olmayan sözler sarf edebilir. Bu durumda çocuğa kızılmama- lı ve sözcüğün gerçek anlamının ne olduğu izah edilmeye çalışılmalıdır.

Sözcük bilgisi, bir yerde, çocuğun okuldaki başarısını gös­terir. Çocuğun yaşı büyüdükçe ve söz dağarcığı arttıkça daha çok fikir tartışmalarına girer. Sözcükler, aynı zamanda, hayatı öğrenmede önemli bir anlam taşır. İlk öğretim okullarının 5. sınıflarında çocukların sözcük dağarcığının yaklaşık elli bin, 8. sınıflarında yaklaşık seksen bin dolaylarında olduğu tahmin edilmektedir.

Dil gelişimi bakımından yetersiz olan çocuklar, okul ça­ğında zorlanır ve bocalar. Böyle çocuklara güven kazanmaları için yardım edilmeli ve konuşmaları her fırsatta desteklenmeli ve yüreklendirilmelidir. Ayrıca, çocukların özellikle çok kitap okumaları, dil gelişimleri bakımından çok yararlıdır.

 

Yazarın Diğer Yazıları
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2013 - 2017 Kamu Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel :