• BIST 98.314
  • Altın 144,066
  • Dolar 3,5732
  • Euro 3,9941
  • İstanbul : 17 °C
  • Ankara : 5 °C
  • İzmir : 14 °C
  • Antalya : 17 °C
  • Erzurum : 2 °C
  • Bursa : 11 °C

Kıdem tazminatında yeni dönem: Bireysel sistem

Kıdem tazminatında sona yaklaşıldı. Kıdem tazminatında bireysel sistemin kurulacağı ağırlık kazansa da yeni gelişmelerle işçiler haklarını nasıl alacaklarını merak ediyor?
Kıdem tazminatında yeni dönem: Bireysel sistem

Kıdem tazminatı nasıl alınır, hangi durumlarda alınır gibi sorular çalışma hayatında işçilerin en merak ettiği konulardan biri. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve işçiler arasında giden kıdem tazminatı tartışmalarında ağırlık bireysel sistemin kurulacağı yönünde.

Milliyet gazetesinden Cem Kılıç yazısında, kıdem tazminatı işçi ve işveren sendikları açısından ele aldı.  Kıdem tazminatının fona dönüştürülmesi konusunda; işçi sendikaları hak kaybı oluşturacak bir fon sistemine izin vermeyeceklerini, işveren sendikaları ise zorunlu prim yükünün istihdamı daha da azaltacağını savunuyor. Fonunun kurulacağı neredeyse kesin olmakla birlikte, nasıl bir sistem kurulacağına ilişkin net bir sonuca ulaşılmış değil. Ağırlık kazanan söylem bireysel hesap sisteminin kurulacağı yönünde.

Kıdem tazminatında Avusturya modeli

 KIDEM TAZMİNATINI KİMLER ALABİLİR?

Kıdem tazminatına ancak İş Kanunu’na tabi olarak çalışan sınırlı bir işçi kesimi hak kazanabiliyor. Bugün iş sözleşmesi sona eren her 10 çalışandan ancak bir tanesi kıdem tazminatı alabilirken, fon sistemi kurulduğunda bütün çalışanlar kıdem tazminatı alabilecek. Herkese kıdem tazminatı hakkı sağlanırken, hakkın içeriğinin bozulmasının, çalışanların daha düşük kıdem tazminatı oranlarıyla karşılaşmasının önüne geçilmesi gerekiyor. Aksi takdirde fon, hakkın yok olmasından başka bir işe yaramayacak.

MALİYET ZAMANA YAYILMIŞ OLACAK

Kıdem tazminatında fon sistemine geçilmesi halinde işverenlerin en önemli kazancı, kıdem tazminatı maliyetinin planlanabilir hale gelmesi sonucu, yabancılarla yapacakları pazarlıklarda veya kendi mali gelecekleri hakkında daha güçlü bir yapıya kavuşmak olacaktır. İş ilişkisinin sona ermesi çoğu zaman bilinemeyen bir zamana denk geliyor. Özellikle işçinin inisiyatif kullanabileceği, evlenme halinde kadın çalışanda ya da emeklilik halinde tüm çalışanlarda olduğu gibi işveren ani mali yüklerle karşılaşabiliyor. Fon sistemi hayata geçerse her ay bütün çalışanlar için belirli bir miktar prim ödeneceği için maliyet zamana yayılmış olacak.

KIDEM TAZMİNATI EMEKLİ OLMA DURUMUNDA ALINACAK

Kıdem tazminatı işten ayrılmalarda ödenen bir tutar olduğundan, çalışanın belirli aralıklarla yüklü bir para kazanmasını sağlıyor. Kişiler bu para ile yapacakları yatırımların temelini hazırlıyor. Kıdem tazminatı fona dönüşürse büyük olasılıkla sadece emekliliğe hak kazanılması halinde kişilere tazminat ödenecek. Toplam parada işçinin hiç kaybı olmasa da işçi kıdem tazminatını ancak emekli olduğunda veya emekli olma ihtimali ortadan kalktığında alabilecek. İşveren tarafından işten çıkarılma, askerlik, emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların sağlanması, evlilik sonrası kadın işçinin bir yıl içinde istifa etmesi gibi durumlarda kıdem tazminatı hakkı doğmayacak. Kıdem tazminatı ertelenen bir alacak haline gelecek. Diğer yandan, şimdi kıdem tazminatına hak kazandırmayan bir şekilde sözleşmeleri sona ermiş bile olsa, yine de paraları birikmiş olacak.

Kıdem tazminatında fon sistemine geçilmesi halinde işverenlerin en önemli kazancı, kıdem tazminatı maliyetinin planlanabilir hale gelmesi sonucu, yabancılarla yapacakları pazarlıklarda veya kendi mali gelecekleri hakkında daha güçlü bir yapıya kavuşmak olacaktır.

Çalıştırdığı her bir işçi için fona prim ödemek zorunda kalacak işverenler açısından işgücü maliyetleri bir anda artmış olacak. Ek maliyet olarak görünen bu artış, uzun vadede işverenin lehine olsa da ani bir ödeme yükü getireceğinden çoğu işveren zor durumda kalacak. İşten ayrılmada kıdem tazminatını kaybetme riski olmayan çalışan artık kolay kolay işte tutulamayacak. Özellikle işçi devrinin yüksek olduğu sektörlerde iş ve şirket değiştirmeleri artacak. Devrin çok olduğu belirli sektörlerde, işçilere daha fazla ücret ödenmesine sebep olabilecek.

Mahkemelerde görülen iş davalarının birçoğunu kıdem tazminatı davaları oluşturuyor. İşverenlerin bir kısmı işçi kıdem tazminatını hak etse bile ödemediğinden ve iş mahkemelerinin yükü artmış durumda. Fona geçilmesiyle birlikte iş davalarında önemli bir azalma olması bekleniyor.

Doğum borçlanması yapanın emeklilik primi artıyor

PRİM MİKTARININ DOĞRU MİKTARDA AYARLANMASI GEREKİYOR

İşçi kesimi için en hassas husus 1 yıl çalışmaya karşılık 1 aylık, yani 30 günlük brüt ücret tutarındaki tazminat miktarının fonla birlikte azalmaması. Bu miktarın korunması için işverenin ödeyeceği prim miktarının doğru ayarlanması gerekiyor. Hesaplamalara göre, yüzde 5 oranında prim ödenerek reel faiz ve ücret artışı ile 25 yıllık çalışma sonunda bir yılın karşılığında 23.5 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı alınabilmesi mümkün olabilecek. Oluşturulacak fona devlet desteği eklenerek 30 günlük tutarın altına düşülmemesi sağlanabilecek.

FON DENETLENEBİLİR BİR SİSTEM OLUYOR

Fonun yönetimine sosyal tarafların dahil olması ve onlar tarafından denetlenebilir bir sistem kurulması gerekiyor. Fon konusundaki geçmiş pratiğimiz dikkate alındığında, çalışanlar daha da hassaslaşıyor. Fonun yönetimi mümkün olan en az riskle ve en yüksek getiriyle sağlanmalı. Kıdem tazminatının miktarının işçinin fon yönetimi performansından bağımsız şekilde korunmasının gerekiyor. Çalışanların fon yönetimi performansına dayalı bir yapı kurulursa çalışanın eline geçecek rakam kendisinin tahmin edecek rakamın çok altında kalabilecek.

Ajanslar

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 - 2016 Kamu Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : | Haber Yazılımı: CM Bilişim